Column: Amateurvoetbal 2.0

Lang, lang geleden, in de mythische tijd van het amateurvoetbal, was een wedstrijd een simpele aangelegenheid. Een half verhard veld vol zand, modder en wat verdwaald gras, de geur van zweet en bier van spelers die pas tegen een bal schopten als de het eerste fluitsignaal had geklonken. Dat was de norm. Tactiek? Er bestond er maar ééntje: ‘Ga d’r op en d’r over!’ Conditie? Die kwam vanzelf, als je achter de bal aan rende. En de data? Die zat in het hoofd van de trainer, die na de wedstrijd schouderklopjes uitdeelde en riep dat het ‘wel goed zat.’

Maar die tijden zijn voorbij, mijn beste lezers. De wetenschap heeft ook de amateurvelden veroverd. Je ziet opnameapparatuur langs het veld en sommige lopen met Temu horloges om. Volgens de moderne voetbalgoeroes is een training onvolledig zonder een diepgaande analyse van de ’te verwachte goals’ (xG), de ‘progressieve passes’ en de ‘high turnovers’. Dus, na een training op de donderdagavond zal een trainer in de kantine niet langer meer een biertje drinken met zijn spelers, maar hen confronteren met een PowerPointpresentatie vol grafieken en tabellen.

Hij zal misschien zijn selectie, wijzend op een spreadsheet, wijsmaken dat zij 0,72 xG hadden in de laatste wedstrijden terwijl de toekomstige tegenstander geanalyseerd is op 1,41 xG. Dat betekent dat zij statistisch gezien minder kans hebben om in de volgende wedstrijd te scoren. Sterker nog: de tegenstander zou hun verpletteren. Ik zie het al voor me. Totale apathie onder de spelersgroep. En de spelers, die net van hun werk komen en stiekem alleen maar willen weten of ze in de basis staan, staren dan onbegrijpelijk naar de vertoonde sheet. Misschien dat een van hen durft te vragen: “Maar trainer, we moeten toch nog spelen?” De trainer zucht. “Ja, maar dat is ons gelukje”, antwoordt hij simpel. “Maar volgens de data is die kans 0,05 waard. We moeten de volgende keer niet afhankelijk zijn van geluk, maar van harde cijfers. De cijfers liegen niet.”

Dat is dan een lekkere domper voor die selectie. Een trainer die statistisch aangeeft, dat je het volgend weekend mogelijk gaat verliezen. De trainer van Telstar had zijn mensen tegen PSV beter voorbereid.

Daarom wil ik een lans breken voor een verplichte invoering van data-analyse bij elke amateurclub in Nederland. Dan is alles gelijk. Want wat is er mooier dan het spel voor- en achteraf al kapot te analyseren? Waarom zou je afgaan op je eigen intuïtie als je een geavanceerd algoritme kunt raadplegen? 

Ja, laten we elke dribbel, elk schot, elke misstap op een spreadsheet zetten. En laten we de spelers vergeten dat voetbal draait om plezier, passie en toeval. Laten we hen alleen nog maar als data-eenheden zien die geoptimaliseerd moeten worden. Want als zelfs PSV het doet, dan moeten wij, amateurvoetballers, toch niet achterblijven?

En zo verdwijnt langzaam de ziel van het spel, vervangen door een wereld van nullen en enen. Maar zolang de cijfers kloppen, is het goed, toch?

Naar alle columns van Gerard Mak

Schrijf je hier in voor de Voetbal Varia Nieuwsbrief

* KNVB publicaties
* Updates overzicht vacatures
* Updates overzicht toernooien
* Kortingen in de Voetbal Varia Webshop

Foto vv Lekkerkerk